فرمت فایل: ورد- Word  

مرجع فایل - قابل ویرایش ) 

تعداد صفحه : 19
سلسلهساسانیان: اینسسلسلهچهارصدسالبرسرزمیناهوراییپارسحکومتکردوبایورشاعرابمنقرضشد . بنیانگذارانحكومتدینیخاندانساسانیازپارسبرخاستهخودراوارثهخامنشیانوازنسلآنهامیداشتند. آنانبنابهنامجدخویشساسانبهافتخارنامسلسلهخویشراساسانینهادند. ساسانریاستمعبدآناهیتایشعراستخررابرعهدهداشت. بابكپسرساسانبرشهرخیردركناردریاچهبختگانفرمانرواییمیكرد. وپسازدرگذشتپدرعهدهدارمقامویگردید. سپسباچیرهشدنبرچندتنازشاهانپارسموفقبهسلطهبركلپارسگردید. ارتخشیریااردشیرپسربابكپسازمرگپدروبرادرخویشبراموردستیافت. ودرصددبرآمدتاقدرتخویشرابراطرافپارسنیزانتشاردهد،اردشیردرجریانپیشرویهایخوددردشتهرمزگانبااردوانپادشاهاشكانیرودرروشدودرنهایتبرویپیروزگردید. واردواندراینجنگجانخودراازدستدادوبامرگویامپراطوریاشكانیكهازمدتهاپیشبهانحطاطگراییدهبودمنقرضگشت. بدینصورتسلسلهساسانیكهبوسیلهاردشیردرپارسبناشدوجایدودماناشكانراكهدرپارتبوجودآمدهبودگرفت. وحكومتیراكهاسكندرمقدونیازپارسیهاگرفتهبود. ارتخشیربهآنهابازگرداند. سلسلهجدیداگرهمبرخلافادعایخویشباخاندانشاهانهخامنشیرشتهپیوندینداشت،ولیمثلآنهابهپارسمنسوببود،ومثلآنهاسازمانمتمركزواستواریكهبانظامملوكالطوایفیبعدازاسكندرتفاوتبسیارداشتبوجودآورد. حكومتیكهبوسیلهدودمانساسانیبرپاشدبردوپایهدینومركزیتاستواربود. آنانبرخلافاشكانیانوحدتسراسركشورراتامینكردند،دولتیتشكیلدادندكهقدرتكشوررادرخودمتمركزساختهبااقتدارتمامبرهمهمناطقكشورنظارتداشت. ساسانیان،عظمتوشكوهعصرهخامنشیراتجدیدكردند،دردورهقدرتاینسلسلهعظمتواقتدارشانوحیثیتسیاسیایرانتاآنجااوجیافتكهعملادنیایمتمدنآنروزرابهدوقطبقدرتیعنیایرانورومتقسیمنمود. واینمسالهخودسببآغازفصلجدیدیازارتباطبینایندوامپراطوریبزرگگردید. اردشیربابكانهمانگونهكهدرابتدااشارهرفت،اردشیریاارتخشیرپسربابكبود،نیایویساسانازموبدانپارسیبودكهریاستمعبدآناهیتایشهراستخرپارسرابرعهدهداشت،كهپسازویپسرشبابكعهدهداراینمقامگردید،بابكبادخترامیرمنطقهایكهدرآنصاحبمنصببود. ازدواجكردوبزودیصاحبمقامویگردیدوبدینترتیبعلاوهبرقدرتدینیومذهبیقدرتحكومتیوسیاسینیزپیداكرد. بابكمقامارگنبدییاریاستدژمنطقهدارابگردراباكسباجازهازحاكمپارسبهاردشیرواگذارنمود. پسازگذشتاندكزمانیاردشیردراندیشهفتحپارسوبهدستآوردنحكومتآنمنطقهوسیعومهمبهكمكپدرشروعبهتجهیزنیروولشكركشینمود. درابتداموفقبهشكستدادنشاهانمحلیوسپسشكستحاكمپارسگردید. بدینترتیببابككهدراینفتوحاتحضورداشت. بهفرمانروایپارسنایلآمد. چندیبعدوفاتیافتوپسربزرگششاپوربجایویبهسلطنتنشستكهحكومتاونیزبدلیلفوتناگهانیویبهاردشیرواگذارشد. اردشیرپسازتسلطكاملبرپارسحملاتخودرابهنواحیاطرافآغازنمودوچوناهدافبالاتریرادرذهنخودمیپروراندبهسرعتموفقبهفتحنواحیوسیعیگردیدتااینكهدرجریانیكیازاینفتوحاتدرجنگیكهدرناحیههرمزدگانواقعدرخوزستانصورتگرفتبااردوانپنجم - بیستونهمینشاهاشكانی - مواجهشدوپسازشكستدادنوكشتنویوتعدادزیادیازنیروهایش،شهرتیسفونپایتختاشكانیانرافتحوسلسلهقدرتمندساسانیرابنیانگذارد،‌پسازاعلانانقراضپارتیانوقدرتیابیاردشیرشورشدربرخینواحیگرگانوارمنستانآغازگردیدكهاردشیرباآرامكردنتماماینمناطقوفتحآنهاكهسالهابهطولانجامید،استحكامدولتتازهتاسیسخودراتضمیننمود. ویكهپسازگذشتمدتچهلسالازآغازاعلامطغیانبرعلیهفرمانروایپارستااینایاماحساسخستگیمینمودبهكنارهگیریازامورسیاسیوكسبآرامشتمایلپیداكردوبدینصورتازسلطنتكنارهگرفتوپسرششاپورراكهشاهزادهایلایقوباتدبیربودرابهجایخویشبرتختسلطنتنشاندوتاجشاهیرابادستخویشبرسرپسرشنهادوخودروزهایآخررابهآرامشگذرانید.اردشیرشاهنشاهیباتدبیروآبادگربود،‌اوستكهمیگویدملكحاصلنگرددمگربهلشكر،لشكرفراهمنشودمگربهزر،زربهدستنیایدمگربهكشاورزی،وآبادیوزراعتبدونعدلودادصورتنبندد).اردشیر، ‌باپیروزیبراشكانیاندولتجدیدیرادرایرانبوجودآوردكهآیینتازه،قانونتازهوطرزادارهتازهایرابههمراهداشت. پیونددولتبادیناكثریتپیروانآیینزرتشتراكهدرآنایامدرپارسومادوحتیدرقسمتیازنواحیشرقیجمعیتبسیاریراتشكیلمیدادبهخانداناوعلاقمندكرد،ازهمانابتداكهاعلامسلطنتنمودمقامموبدانموبدیرادرپارستعییننمودوپیرمردیراكهتسنرنامداشتومعلمویبود،مشاورومبلغخویشساخت،‌ومشاورحاجبخودرانیزازبینهیربدانانتخابنمود. بدینگونهسلطنتخودراازهمانآغازباحمایتوارشادكسانیكهاهلدینودانشبودندمربوطساخت. شاپوراول،گسترتنشاپوركهبههنگامجلوسچهلسالهبود،تاوقتیاردشیرحیاتداشتبهاحترامویبهطوررسمیتاجگذارینكرد. ویدرآغازسلطنتباطغیانشهرحرانوارمنستانمواجهشد،پسازچندیبراینطغیانهافایقآمدوتانواحیشرقیپیشرفت. سپسبههندلشكركشیدوتاپنجابپیشرویكرد. آنگاهمتوجهرومیانشدونخستینجنگبارومشكلگرفت. شاپورطیدودورهجنگموفقبهشكسترومیانگردیدوحتیدرنبردیبارومعلاوهبرشكستآنهاامپراطوروالرینكهخوددرجنگشركتداشترااسیرنمودكهبهدستورشاپور،‌خاطرهاینپیروزیرادرچندنقشبرجستهجاودانهساختند.تبدیلقلمروسلطنتپارسكهاردشیربانیآنبودبهیكامپراطوریوسیعكهدامنهآنراازبینالنهرینتاماورایالنهروازسغدوگرجستانتاسندوپیشاوررساندهبود،یكتفاوتچشمگیریبیناوالزامكرد: گرایشبهتسامحنسبیدرعقاید. ازنظرشاپوربدوناینتسامححكومتكردنبرایرانكهتبدیلبهامپراطوریوسیعوابرقدرتیشدهبود - غیرممكننمینمود. درواقعاوباتدبیر،بادرپیشگرفتناینسیاستتمركزووحدتسراسرقلمروخویشراتضمیننمود. البتهخوداو،‌مثلپدرظاهراهمچناندرآیینمزداسنانثابتوراسخباقیماندامادرمعاملهباپیروانادیاندیگر،آنگونهكهموبدانانتظارداشتندوسیاستپدرایجابمینمودسختگیرینشاننداد. قلمرواودربابلومادشاملعدهایقابلملاحظهازقومیهود،‌درگرجستانوارمنستانشاملتعدادیفزایندهازقوممسیحی،دركوشانوباخترشاملعدهایبودایی،ودرسرزمینهایسندوكابلشاملپیروانآیینهندوبودواوالبتهنمیتوانستباسعیدرتحمیلآیینمزدلسنانهمها»هاراباحكومتخوددایمدرحالخصومتباطنینگهدارد. ویهمچنینبااعمالآزادیمذهبینسبیازتعقیبوآزارپیروانادیاندیگرخصوصامسیحیانكهبهدلیلهمكیشبودنشانبارومیانموردخشمونفرتقرارگرفتهبودند،‌خوددارینمود. پیروهمینسیاستبااندیشهایجادارتباطونزدیكیبیشتربینادیانمختلفبهمنظوردستیابیبهاتحادوتمركزدركشوروبهدنبالآنایجادآرامشوازبینرفتنناآرامیهاوناامنیهاكهبهموجباختلافاتدینیومذهبیایجادشدهبود. ازآیینالتقاطیمانیاستقابلنمود. هرچندكهدرپیشگرفتناینسیاستموجباتخشمونگرانیموبدانرافراهمآورد. عصرشاپوردرعینحالدورانسازندگینیزبودویبرایسازندگیكشوروآبادانیآنازمهارتوهنرهمهاقوامواتباعوهمچنیناسیرانرومینیزاستفادهنمود.درفاصلهمرگشاپوراولوپادشاهیشاپوردومچندتندیگربهحكومترسیدندولیهیچیكتواناییایندورانداشتند. قدرتگیریبیشازحدنجباوموبدانبدلیلضعفپادشاهانومداخلهآناندراموركشور،كشمكشآنانبرایدستیابیبهقدرتحملهرومدرهمیناثنایبهایرانوپیروزیهایپراكندهآناناوضاعایرانرادروضعیتینامطلوبقراردادهبود. شاپوردوم - احیایعظمتشاپوردوم،‌سومینپادشاهقدرتمندساسانیبود. كهتوانستبهاوضاعكشورسروساماندهد. فوریترینوضروریتریناقدامویتنبیهاعرابیبودكهباتاختوتازشانقسمتیازسواحلخلیجفارسونواحیمجاوربابلوحیرهرادچارناامنیكردهبود. ویدرتنبیهومجازاتآنانتاآناندازهقساوتبهخرجدادكهسببشدلقبذواالاكتافبرایهمیشهبرویبماند. اینپادشاهجواندرآغازكارپسازحملهبهاعرابوتاروماركردنشانعدهایازآنانرابهاسارتدرآوردهوبرایعبرتسایررهزنانشانههایاسیرانراسوراخكردهوازسوراخشانههایشانطنابگذرانیدوآنهاراباخواریبهبندگیوبیگاریگرفت. كهباعثشدحتیایرانیاننیزدرنتیجهاینعملاورا (هوبهسبنا) یاسوراخكنندهشانههابنامند،انعكاسایناقداماتشاپوردومدردربارترسواحتیاطنجباوموبدانرابههمراهداشت. وبتدریجدستآنهاراازكارهاكوتاهكردهوبهشاپورفرصتدادتازمینهرابرایتامینتفوقوبرتریخویشبرآنانكههنوزبهاوبهچشمجوانیبیتجربهمینگریستندآمادهسازد.شاپوربامحدودساختنقدرتبزرگانوتسلطكاملبراوضاعخودرابرایمقابلهبارومیهاآمادهكرد،‌ودرجنگیسختآنانراشكستدادویهمچنینموفقبهشكستتركانشمالشرقیشد. ازدیگراقداماتشاپوردومسختگیرینسبتبهعیسویانبوددراینزمان،دینمسیحیدررومرسمیشدهبود. درنتیجهمسیحیانایرانموردسوءظنشاپورقرارگرفت. اوآنهارابهچشمطرفدارانروممینگریستدرنتیجهبااقداماتیمانندگرفتمالیاتهایسنگین،جلوگیریازتبلیغمسیحیت،آزارواذیتآنان،‌تعطیلكردنچندینكلیساوحتیتوقیفاموالكلیساهاسعیدرمحدودكردنآنهاداشت. شاپوردوممرزهایایرانرابهدورانشاپوراولرساند،خاطرهفرمانروایپرشكوهوطولانیشاورادرردیفشاپوراولیكبنیانگذارویكاحیاكنندهدولتنشانداد،روحتازهایكهاودركالبدسلسلهساسانیدمیدتامدتهاهمچناننگهدارندهسلطنتیبودكهخسرواولانوشیروانپسازسالهاآنرااحیاءنمود. خسروانوشیروانپسازمرگشاپوردوموضعیتكشوربدلیلرویكارآمدنپادشاهانیضعیفونالایقآمیزهایبودازقدرتگرفتنمجددبزرگان،شورشوناامنیدرمرزهایخارجیكهدرشرقهیاطلهیاهپتالهاكهسرانجامباكوششفیروزشاهساسانیبیرونراندهشدندودرغربهمكهشكلهمیشگیروم. كهدرزمانقبادمشكلاتاقتصادیقحطیوخشكسالیبهآنهاعلاوهگردید. وظهورمزدكومعرفیوتبلیغآیینجدیدویواندیشههایشبمنظورحلمشكلاتومعضلاتاقتصادیواجتماعیكهبااستقبالقبادبهمنظوررهاییجامعهازاینمشكلاتصورتگرفت. علیرغماینكهظاهرابهطورمقطعیموثربنظرمیرسید. ولیپسازمدتیخشمموبدانوبزرگانرابرانگیختوخودمعضلیتازهبرایحكومتقبادگردید. آنچانكهبدلیلموضعگیریآنهابرعلیهمزدكوقباد،شاهساسانیازسلطنتخلعگردیدوهرچندپسازچندیشاهمخلوعمجددابهمنصبخودبازگشتولیمشكلاتومصایبهمچنانبرجایخودباقیبود. بنابهوصیتقبادكهسومینپسرشخسروانوشیروانراواجدهمهخصالشایستهپادشاهانمیدانستپسازویبهسلطنترسید. خسروانوشیروان - سمبلقدرتوعدالتخسروانوشیروانبهاعتباركشورگشایی،‌سیاست،تدبیرواصلاحاتیكهدرامورلشكری،‌اجتماعی،اخلاقیوفرهنگیبانجامرسانیدهاست،بزرگترینشاهنشاهساسانیبشمارمیرود. چنانچهاوبهقدرتنمیرسید. یقیناعمراینسلسلهباوجودمصایبیكهگریبانگرآنشدهبود،چندیبیشدوامنمییافت. تدابیرویهمراهباویژگیهایبارزشخصیتیاو،‌سببدرخششنامویدرتاریخایرانگردیدهاست. تعدیلمالیاتهاواصلاحاتنظامارتش،پیشرفتعلموادبیاتبدلیلتوجهویژهویبهدانشمندانوتشویقآنان،تسامحفكریومذهبیاوهرچندبعضیاقداماتویدراوایلسلطنتشدرقبالبرخیپیروانادیانومذاهببرایایجادآرامشصورتگرفت - ووسعتنظردرموردعقایدواندیشههامحبوبیتویرانزدآحادمختلفجامعهصدچنداننمود. خسروانوشیروانباشكستهپتالهادرشرقورومیاندرغربوصلحپنجاهسالهایكهباامضایقراردادصلحانجامگرفتآرامشورفاهرابرایایرانیانبهارمغانآورد. خسروپرویز - افولقدرتخسروپرویزآخرینپادشاهمعروفایرانباستاناست. پسازخسرواول،‌حكومتمركزیدوبارهدچارضعفشد،‌دورانسیوهشتسالهسلطنتخسروبیشتریادآورتجملپرستیها،عشرتطلبیهاوبیقیدوبندیهاییكپادشاهضعیفالنفساست. تایكشاهمقتدرساسانی. استبداد،‌غروروتكبرویهمراهبابیتوجهیوبیتفاوتینسبتبهمردمانیكهچشمامیدبهتوجهوكاردانیشهریارشاندوختهبودند. وفاصلهطبقاتیكهروزبهروزمردمانرابیشازآنكهآزاراقتصادیدهد،روحشانرامیپژمردوبارزترینبیخردیاودرزمینهجنگبارومبهمنظورگرفتنتقاصخونخانوادههمسرشكهخانوادهحكومتگررومبودند. وبطورجمعیقتلعامشدهبودند،‌صلحبارومراپایاندادوپایناامنیوجنگوخونریزیرادوبارهبهایرانبازنمود. رفتارعنادآمیزویباسفیرپیامبراسلامموجببدنامیبیشازپیشویگردید. وسرانجامویدرجنگبارومبدرفتاریبااطرافیانسببشكلگیریتوطئههاییبرعلیهویشدتاجاییكهباآنهمهجلالوشوكتروانهزندانگردیدوچندروزبعددرزندانكشتهشد. ازآنپسپادشاهانبعدیهمكهبهسلطنترسیدندكاریازپیشنبردندوفقطسكانداركشتیشدندكهروزبهروزدرگرداببحرانوانحطاطفرومیرفتجامعهایراندرتبفقر،تبعیضاتناروابینظمیناامنیوازهمهمهمتربیعدالتی،چنانمیسوختكهدرمانآنجزبادممعجزهگرمنادیآزادیوعدالتمیسرنبود. ایراندرزمانساسانیان ( فرهنگوتمدن): ویژگیهایدولتساسانیدولتساسانی،آخرینمرحلهیكسلسهتحولاتطولانیبودكهدردوراناشكانیاندرزیرپوستهایازتمدنیونانیسیركردهودرنهایتباینپایهرسیدهبود. دراینمرحلهازتحولاتمورداشاره،عناصرتمدنیونانیتقریباازتشكیلاتایرانیطردشدهوبخشیازآناستحالهیافتهویاعنصریجدیدراتشكیلدادهبود. هنگامیكهاردشیرزمامحكومترابهدستگرفت،‌كشورایرانواجدیكوحدتملیشد. وآثارویژهاینشكلدراجزاءحیاتاجتماعیومعنویایرانیانپدیدارگردید. باتوجهبهمراتببالا،جایگزینیدوسلسهنهتنهایكپیشآمدسیاسی،بلكهنشانهایازپیدایشروحتازهایبودكهدرشاهنشاهیایراندمیدهشد.

قسمتی از محتوی متن پروژه میباشد که به صورت نمونه ، بعد از پرداخت آنلاین در فروشگاه فایل آنی فایل را دانلود نمایید .

  

 « پرداخت آنلاین و دانلود در قسمت پایین »